Chư Phật và Bồ-tát dùng nguyện lực đến những nơi chúng sinh đang đau khổ để giáo hóa. Các ngài đến đi tự tại, không bị nghiệp trói buộc như người đang chịu báo. Việc cứu độ vẫn thuận theo nhân quả và đáp ứng sự chuyển biến trong tâm người được giúp. Lòng sám hối chân thật mở ra thiện duyên để được giáo hóa; sự gia hộ, tức sự nâng đỡ bằng Phật lực, giúp người ấy có thêm sức tiếp nhận lời dạy. Năng lực cứu giúp và tâm người nhận cùng tham gia vào sự chuyển biến ấy.
Địa Tạng phát đại nguyện chưa thành Phật khi còn chúng sinh chịu khổ trong địa ngục. Việc cứu độ vì thế tiếp tục cả khi người chịu báo mang những tập khí rất khó sửa. Trong lời giảng, Bồ-tát giúp họ nhận ra lỗi cũ và biết cách sống khác. Những gốc lành đã được vun bồi trong tâm, gọi là thiện căn, có thể nhờ nghe pháp mà được khơi dậy. Người từng khăng khăng cho mình đúng bắt đầu biết nhận lỗi; người chỉ muốn thoát đau đớn có thể dần phát nguyện tránh gây khổ cho người khác.
Người cha được con ngày đêm tụng kinh hồi hướng đã đau đớn đến mức không nói nổi khi được đưa đến trước Địa Tạng. Pháp sư Đạo Minh, vị tăng phụ giúp Bồ-tát, nhận viên bảo châu và trì chú: chuyên tâm đọc lời chú, nương vào oai lực của Bồ-tát. Ánh sáng từ bảo châu tỏa khắp địa ngục, làm nỗi đau tạm lắng xuống. Người cha cảm thấy một luồng hơi ấm đi qua thân và cuối cùng nói được. Ông có thể kể điều mình đã làm, nghe lời chỉ dạy, rồi thành tâm nhận lỗi. Sự an ổn do gia trì đem lại đã mở một khoảng thời gian để việc giáo hóa diễn ra.
Cũng trong lần ấy, Đạo Minh trợ giúp một người phụ nữ từng hành hạ con riêng của chồng và đánh đập mẹ chồng. Phải trì chú lâu hơn bà mới nói được. Địa Tạng nói rõ những việc bà đã làm đối với người già và đứa trẻ cần được che chở. Trước kia, hễ bị chê trách, bà liền mắng hoặc đánh người để giành phần thắng; lần này bà nghe và thừa nhận mình sai. Bà vẫn phải trở lại chịu hình phạt. Tuy vậy, lời dạy đã gieo một thiện duyên: trong một đời làm người rất xa về sau, bà sẽ có cơ hội gặp chánh pháp và tu học. Việc cứu giúp đã bắt đầu bằng một thay đổi mà trước đó bà chưa chịu đón nhận.
Quán Thế Âm cũng đến cứu khổ, tùy người được giáo hóa mà hiện thân và giảng dạy. Phẩm Phổ Môn, một chương kinh nói về sự cứu độ của Quán Thế Âm, được dẫn để giải thích việc ấy. Người đang đau khổ một lòng xưng danh Bồ-tát, hướng lòng kính ngưỡng và lời cầu cứu đến Ngài. Bồ-tát lắng nghe và ứng hiện theo nhân duyên. Lời cầu nguyện được tiếp nối bằng việc lắng nghe lời chỉ dạy; sự thành kính có thể mở lòng người đang sợ hãi, giúp họ nói ra lỗi lầm và phát khởi một nguyện lành.
Việc tu học còn được duy trì qua tụng kinh và niệm Phật. Người tụng kinh đọc lại những lời dạy để tiếp nhận giáo pháp; người niệm Phật thường xuyên nhớ và xưng niệm danh hiệu Phật, nương nhờ Phật lực gia hộ. Sự chuyên tâm ấy dần nuôi dưỡng thiện niệm, thay đổi những thói quen bất thiện. Khi đọc lời nguyện cứu khổ, người tu cũng có thể phát nguyện giúp đỡ người khác. Lời nguyện của mình nhờ đó gắn với sự thực hành lòng từ bi đã học nơi Phật và Bồ-tát.
Chương 8 Hướng đến một đời sống tốt đẹp hơn
Trong Âm luật vô tình, đời sống đi lên có những kết quả cụ thể: được rời một khổ cảnh, được sinh làm người để tiếp tục tu sửa, hoặc được sinh vào một cảnh giới có nhiều phước lành hơn. Những chuyển biến ấy gắn với điều thiện đã làm và với tâm đang được thanh lọc. Dừng việc gây hại và giữ gìn thiện tâm dần thay đổi những nhân duyên dẫn dắt các đời sống tiếp theo.
Lời của Thiên Đế ở chương mở đầu đặt việc trở về thiên giới trong mối liên hệ ấy. Con người làm điều thiện, giữ tâm trong sạch và tu đạo thì đời sống sẽ được nâng lên cõi trời. Hình ảnh trở về quê nhà nhắc đến khả năng còn mở ra cho chúng sinh đang lưu chuyển. Việc thực hành trong hiện tại tạo nên điều kiện của sự trở về ấy.
Cõi trời có nhiều phước lành hơn những cảnh giới đang chịu khổ. Trời và người vẫn thuộc phạm vi luân hồi: thiện nghiệp đem đến một đời sống thuận lợi, còn tâm ham muốn và những thói quen chưa dứt có thể dẫn đến chuyển biến tiếp theo. Câu chuyện các vị trời Quang Âm cho thấy sự an vui có thể suy giảm khi tâm bị cuốn theo cảnh vật. Giữ được điều thiện đã có và tiếp tục tu sửa là việc còn cần làm ở một cảnh giới tốt hơn.