บุญวาสนาเน้นผลดีที่กำลังได้รับ ส่วนบุญกุศลเน้นความดีจากการปฏิบัติและการช่วยผู้อื่นด้วยใจจริง หนังสือยังกล่าวถึงความดีที่ทำโดยไม่มีใครเห็นหรือรับรู้ คำที่ใช้เรียกบุญและคุณความดีเหล่านี้มีความหมายคาบเกี่ยวกันอยู่บ้าง จึงเข้าใจได้ชัดจากสิ่งที่ทำ เช่น การแบ่งอาหารไว้ให้ผู้ที่ต้องการความช่วยเหลือ มีทั้งการดูแลสิ่งที่ได้รับมาและการใช้สิ่งนั้นเกื้อกูลอีกชีวิตหนึ่ง
การใช้สิ่งต่าง ๆ เพื่อความพอใจของตนอาจทำให้สูญเสียบุญวาสนาได้เช่นกัน แต่หนังสืออธิบายผลของแต่ละอย่างแยกกัน ตอนว่าด้วยการสูบบุหรี่กล่าวถึงผู้มีอายุยืนคนหนึ่งซึ่งยังถูกลดอายุขัยจากการสูบบุหรี่ ส่วนตอนตกปลาเพื่อความสนุกแยกพิจารณาความตกใจกลัวของปลา การบาดเจ็บ และการถูกฆ่า แม้ปลาไม่บาดเจ็บและยังว่ายกลับทะเลได้ ตุลาการก็กล่าวว่าการทำให้มันหวาดกลัวได้ผูกเหตุแห่งความทุกข์ระหว่างกันแล้ว ความพอใจของผู้ทำจึงต้องพิจารณาควบคู่กับสิ่งที่เกิดขึ้นแก่ชีวิตที่เกี่ยวข้อง
การกระทำที่ดูเหมือนกันอาจเกิดจากเจตนาต่างกัน เทพเฉิงหวงเป็นเทพผู้ดูแลเมืองตามคติจีน และในหนังสือยังมีหน้าที่เกี่ยวกับบันทึกความดีความชั่วและการเกิดในชาติต่าง ๆ ด้วย ท่านยกตัวอย่างคนสามคนที่ซื้อเสื้อสีดำ คนแรกซื้อให้เพื่อนบ้านที่ยากจน เลือกสีดำเพราะไม่เห็นคราบง่าย จะได้ช่วยลดภาระการซัก คนที่สองซื้อไว้สวมขณะขโมยของในเวลากลางคืน ส่วนคนที่สามจะซื้อหรือไม่ซื้อก็ได้ แต่เมื่อเจ้าของร้านชักชวนจึงซื้อ เทพเฉิงหวงเรียกการซื้อทั้งสามครั้งตามลำดับว่า กรรมดี กรรมชั่ว และอัพยากตกรรม ซึ่งในตัวอย่างนี้หมายถึงกรรมที่ไม่จัดเป็นฝ่ายดีหรือชั่ว
กรรมในที่นี้เกี่ยวข้องกับเจตนาและสิ่งที่ทำ ส่วนกาย วาจา และใจ คือทางที่กรรมเกิดขึ้นได้ เสื้อสีดำเองไม่ได้ดีหรือชั่ว ความแตกต่างอยู่ที่ผู้ซื้อจะนำไปใช้อย่างไรและจะปฏิบัติต่อผู้อื่นเช่นใด ในกรณีอื่นก็ต้องดูด้วยว่า ผู้ทำรู้ข้อเท็จจริงหรือไม่ เห็นด้วยกับความคิดนั้นและหล่อเลี้ยงต่อหรือไม่ ลงมือทำหรือยัง และภายหลังหยุดหรือแก้ไขหรือไม่ ตัวอย่างเสื้อสามตัวอธิบายเจตนาของการซื้อสามครั้ง จึงยังไม่ได้กำหนดว่าทุกสิ่งที่แต่ละคนจะทำต่อไปตลอดชีวิตต้องเป็นเช่นเดียวกัน
การได้รับอนุญาตเป็นเงื่อนไขที่ชัดเจนเมื่อจะใช้ของผู้อื่น การถือเอาของที่เจ้าของไม่ได้ให้หรือยินยอมเป็นการละเมิดศีลข้อไม่ลักทรัพย์ เมื่ออาอวี้ถ่ายทอดคำสอนของพระกษิติครรภโพธิสัตว์ เธอยกเรื่องเครื่องเขียนของบริษัท การโทรศัพท์ส่วนตัว การชาร์จโทรศัพท์ การถ่ายเอกสาร และการส่งแฟกซ์เรื่องส่วนตัว โดยมีเงื่อนไขว่าไม่ได้รับความยินยอมจากบริษัท แม้ใช้เพียงเล็กน้อยก็ไม่อาจตัดสินใจแทนเจ้าของได้ ส่วนกรณีที่อนุญาตแล้วก็มีเงื่อนไขต่างออกไป คำสอนตอนนี้อธิบายขอบเขตของศีล ขณะที่ระเบียบบริษัทและกฎหมายของรัฐมีขอบเขตของตนเอง
ก่อนความคิดจะกลายเป็นการกระทำภายนอก คนเราก็มีโอกาสตอบสนองต่อความคิดนั้น เมื่อความคิดเกิดขึ้น จะเห็นด้วยกับมันหรือไม่ จะคิดซ้ำและหล่อเลี้ยงต่อหรือไม่ และจะพูดหรือลงมือทำหรือไม่ เป็นขั้นตอนที่แยกพิจารณาได้ หนังสือมีข้อกำหนดเกี่ยวกับความคิดอย่างเคร่งครัด เมื่อดูสื่อลามกแล้วเกิดความคิด แม้ยังไม่ได้กระทำผิดทางกาย ความคิดนั้นก็ถูกบันทึกไว้ ตอนที่กล่าวถึงการละความประพฤติผิดทางเพศอย่างสิ้นเชิงยังให้สำนึกผิดทันที แม้ความคิดนั้นเพิ่งเกิดขึ้นเพียงเล็กน้อย การรู้ตัวทันทำให้มีโอกาสหยุดหล่อเลี้ยงมัน การสำรวมตนแม้อยู่ตามลำพังจึงหมายถึงการดูแลความคิดและการเลือกของตน แม้ไม่มีใครมองเห็น
เมื่อรู้ว่าตนทำผิด สิ่งที่เลือกทำต่อจากนั้นก็ต้องเปลี่ยนไปด้วย หนังสือสอนผู้ที่จะกลับมาเกิดเป็นมนุษย์ว่า หากคิดจะขโมย ให้สำนึกผิดและรักษาศีลต่อไป ตอนนรกดวงตาแสงไฟฟ้ายังระบุเงื่อนไขของการไม่ต้องรับผลกรรมในนรกขุมนั้นว่า ขณะมีชีวิตเคยดูสื่อลามกไม่มาก ต่อมาตระหนักว่าผิด สำนึกผิดแล้วไม่ทำซ้ำ เผยแพร่คำเตือนให้ทำความดีอย่างจริงจัง ชักชวนผู้อื่นให้เลิกดู และใช้เงินของตนซื้อหนังสือกับแผ่นบันทึกสื่อลามกมาทำลายเท่าที่ทำได้เพื่อชดเชยความผิด การสำนึกผิดในกรณีนี้จึงมีทั้งการหยุดตนเอง การเตือนผู้อื่น และการจัดการสิ่งที่ยังเผยแพร่อยู่
บัญชีชีวิตและความตายแสดงความสัมพันธ์ระหว่างการกระทำกับสภาพชีวิตผ่านบันทึกที่ตรวจสอบได้ ในนั้นมีทั้งอาหาร เครื่องนุ่งห่ม ความสัมพันธ์ในครอบครัว บ้าน ที่ดิน อายุขัย และเหตุการณ์ที่จะพบ หนังสือกล่าวว่ามีการบันทึกไว้ก่อนเกิด แต่ความดีความชั่ว อุปนิสัย และปัจจัยที่เกิดขึ้นภายหลังยังมีผลต่อสิ่งเหล่านี้ ผู้ส่งข้อมูลเพื่อแก้ไขบัญชีคือ “เทพผู้เกิดมาพร้อมกับตน” เทพประจำตัวที่ติดตามบันทึกกรรมตั้งแต่เกิด แล้วผู้ปกครองสูงสุดแห่งปรโลกจึงพิจารณาอนุมัติ เมื่ออธิบายเรื่องเปลี่ยนชะตา ตุลาการจึงให้ความสำคัญกับการทำความดีอย่างต่อเนื่องด้วยตนเอง การจ่ายเงินให้คนอื่นเปลี่ยนชะตาไม่อาจทำแทนการกระทำนั้นได้
ผลที่บันทึกไว้มีหลายด้าน อายุขัยบอกว่าจะมีชีวิตอยู่นานเท่าไร รายได้หรือสิ่งเลี้ยงชีพบอกถึงสิ่งที่ใช้ดำรงชีวิต ส่วนบุญวาสนาครอบคลุมผลดีที่ได้เสวย ตุลาการยกตัวอย่างคนธรรมดาที่เกิดความเมตตาและช่วยชีวิตผู้อื่นในยามคับขันด้วยใจจริง แล้วได้รับการเพิ่มอายุขัย โดยกรณีประเภทนี้โดยทั่วไปเพิ่มหกถึงสิบสองปี ตัวเลขจึงผูกอยู่กับการช่วยชีวิตและเจตนาที่กล่าวถึง ข้อความภาคผนวกยังใช้หน่วย “จี้” ซึ่งมีคำอธิบายว่าเท่ากับสิบสองปี และ “ซ่วน” ซึ่งเท่ากับสามเดือน หน่วยเหล่านี้ต้องอ่านพร้อมสิ่งที่กำลังนับและคำอธิบายในตอนนั้น จึงไม่อาจนำทุกกรณีมาเทียบเป็นอัตรารางวัลหรือโทษแบบเดียวกันได้
กรรมที่เคยทำและยังมีผลเกี่ยวเนื่องอยู่คือกรรมเก่า ส่วนกรรมชั่วและความเคยชินที่ขัดขวางการทำดีหรือการปฏิบัติธรรม เป็นอุปสรรคที่เกิดจากกรรม หนังสือยังใช้เรื่องกรรมร่วมอธิบายสภาพที่หลายคนเผชิญด้วยกัน และใช้เรื่องกรรมเฉพาะตนอธิบายเงื่อนไขที่แต่ละคนสร้างไว้ เช่น ความสัมพันธ์ระหว่างพ่อแม่กับลูก หรือการที่ผู้คนจำนวนมากตกอยู่ในสงคราม แม้อยู่ในครอบครัวเดียวกันหรือประสบความลำบากร่วมกัน แต่ละคนก็ยังมีการกระทำและความรับผิดชอบของตน การเผชิญเหตุการณ์เดียวกันไม่ได้ทำให้คนหนึ่งเลือกแทนทุกคน