Hiếu là biết ơn công sinh thành, dưỡng dục và chăm lo cho cha mẹ bằng việc làm. Khi cha mẹ còn sống, sự chăm lo ấy nằm trong bữa ăn đầy đủ, cách trò chuyện kính trọng và việc có mặt khi người già cần giúp đỡ. Lòng biết ơn cũng đòi hỏi giữ gìn tài sản dành cho việc phụng dưỡng, không vì ham muốn riêng mà để cha mẹ thiếu thốn. Những việc gần gũi này vừa giúp người thân bớt khổ trong hiện tại, vừa tạo thiện nghiệp cho người thực hiện.
Trách nhiệm trong gia đình còn bao gồm cách đối xử với người yếu thế. Trẻ nhỏ cần được bảo vệ và chăm sóc; người già không được trở thành chỗ trút giận. Địa Tạng dạy rằng đứa con riêng của chồng đã mất mẹ cần được chăm nom như con mình, bù đắp phần thiếu thốn ấy. Tình thân vì vậy có công việc cụ thể để thực hiện, cả khi những người cùng sống không có cùng huyết thống. Cơm áo, lời nói và cách cư xử hằng ngày đều có thể nuôi dưỡng hoặc làm tổn thương mối quan hệ ấy.
Khi người thân qua đời, lòng hiếu còn có thể được thực hiện bằng việc làm lành và hồi hướng. Hồi hướng là đem công đức của việc tu học, bố thí và các thiện hạnh hướng đến lợi ích của người khác, mong họ bớt khổ và được sinh vào nơi có điều kiện tu học. Sự giúp đỡ ấy gặp những thiện duyên mà chính người đã mất từng vun bồi, cùng lòng hối cải có thể khởi lên nơi họ. Người sống có việc để làm cho người đã khuất, còn người được giúp vẫn mang trách nhiệm về nghiệp của mình.
Sách kể về một người cha đang chịu báo ở địa ngục. Trong một đời trước, ông từng xuất gia. Giới hạnh khi ấy chưa trọn vẹn, nhưng trong đời ấy đã có một thời gian ông giữ giới tỳ-kheo thanh tịnh. Nhờ thiện nghiệp đó, ông trải qua bảy đời sinh vào gia đình giàu có và có con hiếu thảo. Đến đời thứ bảy, ông phạm tà dâm và vu cáo một cư sĩ đang tu học, khiến nhiều người mất lòng tin vào người ấy. Sau khi chết, ông đọa địa ngục. Người con còn sống dần lớn lên, học Phật và hằng ngày tụng kinh Địa Tạng hồi hướng cho cha.
Người con còn làm lành và phát nguyện rộng lớn cầu giác ngộ, cứu giúp chúng sinh, tức phát tâm bồ-đề, rồi đem công đức ấy hồi hướng. Địa Tạng đến cứu giúp người cha. Khi đau đớn được xoa dịu, ông có thể nói, nhận lỗi và nguyện giữ giới, tu học trong những đời sau. Ông cũng nhớ lại danh hiệu Địa Tạng từng niệm và tiếp tục xưng niệm với lòng thành. Thiện nghiệp cũ, sự hồi hướng của con, lòng sám hối chân thật của cha và sự gia hộ của Bồ-tát cùng giúp ông được trở lại làm người. Trong đời mới, ông vẫn còn dư báo và phải thực hiện lời nguyện đã phát.
Với cha mẹ đã phá thai, việc giúp đứa con đã mất còn gắn với mong muốn tháo gỡ mối oán kết giữa mình và vong nhi. Sách nêu một người mẹ kiên trì tụng kinh Địa Tạng, liên tục phát nguyện cứu giúp chúng sinh và làm lành. Bà đọc trọn bộ kinh bốn mươi chín lần, cũng là số lần ít nhất được khuyên trong phần hướng dẫn này. Vong nhi được siêu thăng vào ngày thứ bốn mươi chín tính từ ngày phá thai. Đây là trường hợp nhanh nhất được nêu trong các ghi nhận của âm phủ và hết sức hiếm; người mẹ về sau trở thành người tu thanh tịnh, biết lợi mình và lợi người.
Công đức của việc hồi hướng gắn với tâm muốn cứu khổ, không mong được đáp trả. Người làm và người nhận đều có lợi ích: với việc hồi hướng cho vong nhi, phán quan giải thích rằng trong bảy phần công đức, người làm lành được sáu phần, vong nhi được một phần. Công đức nhiều hay ít còn tùy tâm người thực hành. Mỗi vong nhi mang nghiệp duyên và phước báo riêng, nên công đức cần thiết, thời gian tháo gỡ oán kết và nơi được siêu thăng cũng khác nhau.
Việc tưởng nhớ tổ tiên cũng có thể gắn với sự giúp đỡ ấy. Khi nhắc đến lễ cúng Thanh minh, sách khuyên dùng thức ăn chay, hoa và trái cây; dùng thịt cúng sẽ làm tăng nghiệp cho tổ tiên thuộc cảnh giới quỷ được nói đến ở đó. Lời khuyên tiếp theo đặt việc tụng kinh, niệm Phật và làm lành hồi hướng lên hàng đầu để báo đáp công dưỡng dục. Lòng biết ơn dành cho người đã khuất có thể tiếp tục qua những việc có ích cho người đang sống, với công đức được hướng về ông bà, cha mẹ.
Chương 7 Lòng từ bi và việc tu học
Lòng từ bi của chư Phật và Bồ-tát hướng đến việc giúp chúng sinh thoát khổ, kể cả những người đã gây tội lỗi và đang chịu quả báo nặng nề. Sự cứu giúp không phân biệt người thân hay kẻ xa lạ, người cùng tín ngưỡng hay khác tín ngưỡng. Đi cùng từ bi là trí tuệ: hiểu nguyên nhân của khổ và nhận ra cách có thể giúp người chịu khổ. Có lúc cần làm dịu nỗi đau để họ có thể nghe; có lúc cần giảng giải để họ hiểu vì sao mình lầm lạc và nhận ra con đường sửa đổi.