Cũng trong cách tổ chức ấy, một chuyển biến thiện ở người đang chịu khổ có thể được ghi nhận. Sách kể một trường hợp người từng câu cá phát nguyện mong người khác thôi làm việc ấy và tránh cảnh khổ mình đang chịu. Thiện nguyện này được ghi thành một thiện công; người ấy được đến nghe lời giảng của Bồ-tát Địa Tạng để tạm nghỉ hình phạt. Phần giải thích sau đó chỉ rõ rằng chính thiện niệm đã tạo nên điều kiện này, cùng với những thiện duyên trong quá khứ. Quyết định của phán quan có căn cứ ở sự thay đổi ấy.
Khi nói chúng sinh tự tạo địa ngục cho mình, trọng tâm nằm ở những nguyên nhân đã được gây nên. Trong lúc chịu quả của nghiệp cũ, người ấy vẫn có thể tiếp tục nuôi tâm gây hại và làm nghiệp nặng thêm. Nhận lỗi bắt đầu thay đổi sự tiếp diễn này: người ấy thấy điều cần dừng, rồi có thể nghe lời chỉ dạy và tập một cách hành xử khác. Sự nhận ra ấy mở đầu cho việc tu sửa, ngay cả khi phần quả báo đã gây nên chưa chấm dứt.
Các đoạn về ra khỏi địa ngục cho thấy những hoàn cảnh khác nhau. Có trường hợp phần ác nghiệp phải chịu ở đó đã hết, rồi chúng sinh chuyển sinh theo phần nghiệp còn lại. Có trường hợp sự hối lỗi chân thành dẫn đến cơ hội nghe pháp và được giúp đỡ; cũng có trường hợp nhận được sự trợ duyên từ thân quyến, tương ứng với những thiện duyên đã có. Mỗi trường hợp có diễn biến và điều kiện của nó. Riêng con đường mà sách khuyên người đọc chủ động thực hiện từ bây giờ là nhận lỗi, dứt việc ác và bền bỉ vun bồi điều thiện.
Chương 4 Sám hối và sửa mình
Sám hối bắt đầu từ việc nhận ra lỗi mình đã gây nên. Người hối lỗi cần thấy điều đã làm có hại ở đâu, vì sao mình đã làm và điều gì cần chấm dứt. Sự nhận biết ấy đưa đến quyết tâm sửa đổi. Trong Âm luật vô tình, lòng hối hận được tiếp nối bằng việc dừng hành vi xấu, giữ gìn tâm ý và phát nguyện không tái phạm.
Phát nguyện là xác định điều mình sẽ cố gắng thực hiện. Nguyện không lấy của người khác cần được giữ cả khi có cơ hội lấy mà không ai biết. Nguyện không gây hại cần đi vào cách đối xử khi gặp bất đồng hoặc khi bị thiệt thòi. Những lúc ấy cho thấy thói quen cũ còn mạnh đến đâu và người tu sửa đang thay đổi ở chỗ nào. Nếu ý định xấu vừa xuất hiện, việc nhận ra và sám hối ngay giúp dừng nó trước khi tiếp tục thành hành động.
Lỗi đã phạm có thể tiếp tục lớn lên khi người ấy lặp lại việc cũ, tìm cách che giấu hoặc nuôi ý định gây hại thêm. Sám hối làm thay đổi hướng tiếp diễn đó. Người ấy thành thật nhìn lại, chấm dứt hành vi và giữ gìn cả những ý niệm đang dẫn mình đến việc ấy. Nguyên tác đặt sự chuyển biến này trong quan hệ nhân duyên: muốn tránh quả khổ chưa hiện ra, cần dứt những điều kiện tiếp tục đưa đến nó, đồng thời thực hành điều thiện.
Trong những đoạn về địa ngục, một niệm hối lỗi chân thành được xem là rất quý. Người đang chịu phạt có thể được dẫn đến giảng đường mang tên Minh Quang Sơ Chuyển Đường để nghe Bồ-tát Địa Tạng giảng dạy và tạm ngừng chịu hình phạt. Lời giảng giúp người nghe nhận ra những việc gây hại và hiểu cách giữ giới. Qua việc nghe pháp, lòng hối lỗi chân thành được tiếp nối bằng sự hiểu biết rõ hơn: biết lỗi nào cần bỏ, điều thiện nào cần giữ và tự nguyện thực hành.
Một câu chuyện riêng trong phần về giảng đường này kể một người từng tu tập và bố thí nhưng không giữ giới. Sau khi chết, người ấy thành quỷ, lấy tinh khí, tức sức sống của người khác, để nuôi mình; việc gây hại tiếp tục dẫn đến địa ngục. Khi được nghe Địa Tạng giảng, linh thể này đau lòng nhận lỗi và phát nguyện đời đời tu học, gìn giữ chánh pháp. Sau đó, linh thể được đưa đi xét và cho đầu thai làm người.
Đời sống mới của người ấy có cả quả tốt và phần quả xấu còn lại. Bố thí trước kia đem đến sự đủ đầy, trong khi việc lấy tinh khí của người khác để lại những khó khăn về thân thể và đường tu. Ý muốn trộm cắp vẫn có thể xuất hiện. Sách nhấn mạnh cách người ấy tiếp tục sống: giữ giới, không trả thù khi bị lừa, không nuôi oán trách trước khó khăn và sám hối ngay khi ý trộm cắp khởi lên. Nếu giữ được như vậy, các đời sau có thể tiếp tục tốt hơn. Những lựa chọn mới của người ấy bắt đầu phát huy tác dụng ngay giữa hoàn cảnh còn mang dấu vết nghiệp cũ.