เมื่อความแตก เรื่องอัปยศแพร่ไปทั่ว
‘ความแตก’ คือเรื่องลักลอบร่วมประเวณีถูกคนสืบพบ ‘เรื่องอัปยศ’ คือชื่อเสียงไม่ดี ‘แพร่ไปทั่ว’ หมายถึงเมื่อหนังสือพิมพ์ลงข่าว ก็มีคนเล่าเรื่องนี้ในทุกหมู่บ้านทุกท้องถิ่น ทุกอำเภอทุกเมือง
พ่อไม่ยอมรับเป็นลูกสาว สามีไม่ยอมรับเป็นภรรยา ลูกไม่ยอมรับเป็นแม่
เมื่อหญิงประพฤติผิดในกาม พ่อ สามี และลูกของนางต่างอับอายขายหน้า ไม่มีหน้าไปพบคน กลัวเพียงจะปิดบังไม่ทัน ใครจะยอมออกมายอมรับว่าเป็นลูกสาว ภรรยา หรือแม่ของตน?
ถึงขั้นคมดาบจ่อคอ ชายหญิงตายพร้อมกัน
ผู้ล่วงเกินภรรยาหรือบุตรสาวของผู้อื่น เมื่อมีคนรู้ มักกลายเป็นคดีฆาตกรรม บางกรณีชายชู้และหญิงชู้เสียชีวิตด้วยเรื่องนี้
ศพถูกทิ้ง กระดูกถูกเผย ความอัปยศถึงญาติร่วมตระกูล
เมื่อเกิดคดีร้าย มีคนตายแล้ว ต้องเชิญทางการมาตรวจศพ จะไม่ต้องเปิดเผยศพและกระดูกได้อย่างไร? เมื่อคนถามว่าผู้เป็นชู้แล้วถูกฆ่านั้นเป็นคนตระกูลใด ญาติร่วมตระกูลของเขาก็ไม่มีหน้าไปพบคนเช่นกัน
ถามว่าเป็นหญิงบ้านใด จึงไร้การอบรมสิ้นเชิง ถามว่าเป็นชายสกุลใด จึงเหมือนม้าและวัว
‘ไร้การอบรม’ คือไม่มีการอบรมในครอบครัว ‘เหมือนม้าและวัว’ คือเหมือนสัตว์เดรัจฉาน ไม่รู้มารยาทและความชอบธรรม ไม่รู้ความละอาย เมื่อผู้อื่นถามว่าเป็นหญิงบ้านใด ชายสกุลใด คนทั้งบ้านทั้งตระกูลย่อมอับอายทั้งหมด